Fauna

 

 

      Świat zwierząt Parku również obfituje w wiele rzadkich i interesujących gatunków. Bezkręgowce PPN są stosunkowo słabo poznane. Należy jednak zwrócić uwagę na kilka występujących tu gatunków chronionych. Jeszcze dość licznie w wodach Parku można spotkać dziś już bardzo rzadko spotykaną pijawkę lekarską. Wśród motyli spotkamy tu chronionego postojaka wiesiołkowca, ćmę z rodziny zawisakowatych. Do bardzo rzadkich motyli należy wystepująca w Parku przeplatka aurynia. Nie sposób nie wspomnieć o 3 gatunkach torfowiskowych mrówek będących reliktami polodowcowymi. Budują one mrowiska z drobno pociętych mchów torfowców i umieszczają je na szczytach kęp. Takie lekkie konstrukcje w przypakdu podniesienia się poziomu wód nie ulegają zatopieniu, a nawet mogą się unosić na wodzie. Na rozległych łąkach Parku spotkamy chronionego tygrzyka paskowanego należącego do największych krajowych pająków. Poluje on głównie na szarańczaki i ważki. W tym celu jego pajęczyna jest dodatkowo wzmocniona mocniejszą nicią ułożoną w charakterystyczny zygzak. Na torfowiskach możemy spotkać innego duzego pająka zwanego bagnikiem, z dwoma charakterystycznymi jasnymi paskami wzdłuż odwłoka. Pająk ten doskonale pływa i nurkuje, co umożliwia mu chwytanie zdobyczy zarówno nad, jak i pod wodą.

 Tygrzyk paskowany (fot. Wikipedia)

 

Kręgowce PPN należą do najlepiej poznanych. Na szczególną uwagę zasługuje chroniona, jedna z  najrzadszych w kraju ryba – strzebla przekopowa, zwana też błotną, zamieszkująca niewielkie zbiorniki wodne na podłożu torfowym. Jej stanowiska w Parku i otulinie należą do najliczniejszych w kraju. Ryba ta żyje stadnie, tworząc niewielkie ławice i osiąga rozmiary do ok. 14 cm. W kraju jest gatunkiem reliktowym, a przez centralną Polskę przebiega zachodnia granica jej zasięgu.

Strzebka przekopowa - jedna z najrzadszych ryb w Polsce (fot. Wikipedia)

 

Obfitość zjawisk wodnych stwarza doskonałe warunki do rozwoju wielu plazów. Występuje ich w Parku aż 13 gatunków. Szczególnie obficie występują tu żaby, zarówno brunatne, jak i zielone. Do żab brunatnych zaliczamy żabę moczarową, często spotykaną wiosną podczas godów w licznych rozlewiskach. Samce tych żab w okresie wiosennym przybierają intensywną błękitną barwę. Ze szczególnie rzadkich i ciekawych spotkamy tu ropuchę paskówkę i liczną w Parku grzebiuszkę ziemną, zwaną także hucznikiem. Ten ostatni płaz charakteryzuje suę pionową źrenicą oka i wyrostkiem na tylknych łapach, zwanych modzelem. Dzięki niemu zaniepokojone zwierze potrafi w ciągu 2-3 minut całkowicie zagrzebać się w miękkim podłożu. Kijanki huczka osiągają nawet 17 cm długości, co jest rekordem wśród naszych płazów. Gady w Parku reprezentuje  gatunków. Na specialną uwagę zasługuje żółw błotny, gatunek reliktowy w kraju u uznawany za najbardziej zagrożonego gada. Poleski Park Narodowy i Sobiborski Park Krajobrazowy tworzą największą ostoję żółwia w Polsce. Jego liczebność w Parku ocenia się na ok. 350-450 dorosłych osobników. Znajduje on tutaj doskonałe warunki do bytowania jak również odpowiednie lęgowiska, na których samice składają jaja. Samica wykopuje w tym celu w ziemi jamkę, do której składa średnio ok. 15 jaj. Zajmuje jej to wraz z wędrówką na lęgowisko 6-10 godzin. Czynności te wykonywane są wieczorem lub nocą. W ten sposób chroni się ona przed drapieżnikami i wysoką temperaturą w ciągu dnia. Warto zaznaczyć, że na terenie naszej posiadłości znajdują się cztery stanowiska przeznaczone dla żółwic składających jaja (w tym roku do naszego stawu zostały wpuszczone 54(!) malutkie żółwiki.

Żółw błotny (fot. PPN)

 

Tereny PPN, zwłaszcza te podmokłe, to raj dla ornitologów. W Parku stwierdzono wystepowanie 194 gatunków ptaków, z których 146 uznano za lęgowe. Spotkamy tu często takie, niemal egzotyczne gatunki, jak czapla biała i nadobna. Licznie występujący bąk ma tu najwyższe zagęszczenie w kraju. Na torfowiskach Parku lęgną się błotniaki popielate, a błotniak zbożowy ma tu swoje jedyne stanowisko na całej Lubelszczyźnie. Do innych rzadkich, gnieżdżących się tutaj gatunków należy derkacz, dubelt i kaczka podgorzałka. Ptaki należą tu do gatunków zagrożonych w skali globalnej, zaś podgorzałka ma w Parku jedne z najliczniejszych stanowisk w całym regionie. Po latach nieobecności powrócił do Parku bielik, największy nasz ptak drapieżny, prawdopodobnie będący pierwowzorem naszego godła państwowego. Należy wspomnieć również o żurawiu, widniejącym w herbie Poleskiego Parku Narodowego. Jest to największy krajowy ptak (ponad 1m wysokości), tworzący stałe pary na całe życie. Ciekwostką jest fakt, że samce adorują samice, wykonując skomplikowany taniec godowy i wydając przy tym charakterystyczny głos zwany klangorem. Jesienią żurawie zbierają się na Bagnie Bubnów w stada liczące nawet ponad 1000 osobników, by w kluczach, w kształcie litery „V”, wspólnie odlecieć na zimowiska. Do ptaków zagrożonych wyginięciem w skali globalnej należy też wodniczka. Jest to niewielki ptak wróblowy najliczniej występujący na Białorusi i w Polsce. Samce tego gatunku są poligamistami, odbywają gody często z 2-3 samicami. W Parku liczebność wodniczki oceniana jest na ok. 300 śpiewających samców. Jest to trzecia co do wielkości populacja w kraju po Bagnach Biebrzańskich i torfowiskach węglanowych pod Chełmem. Na terenie Parku śpiew tego ptaka można usłyszeć jedynie wędrując po obrzeżach Bagna Bubnów i Staw. Innym interesującym ptakiem jest cietrzew. Dzięki prowadzonej obecnie restytucji cietrzewie można ponownie obserwować na terenie PPN. Ptaki te cechują złożone zachowania godowe. W okresie wiosennym odbywają widowiskowe toki, gdzie samce na ubitej ziemi staczają ze sobą zacięte pojedynki. Podczas toków samce odzywają się w charakterystyczny sposób. Pieśń godowa rozpoczyna się o świcie czuszczykaniem, by po kilku minutach przejść w bełkotanie lub gulgotanie. Wygrywa najsilniejszy i najokazalszy kogut i to on zostaje wybrany przez cieciorki na ojca ich potomstwa. Największym zwierzęciem Parku jest łoś. Jego pogłowie szacuje się na ok. 150 sztuk, co daje największe zagęszczenie w Polsce.

 

Łoś (fot. PPN)

 

 

Innym godnym uwagi ssakiem jest bóbr. W 1992r. w ramach realizacji krajowego programu restytucji tego gatunku, w Parku wypuszczono 13 bobrów. Obecnie jego lizebność osiągnęła ponad 200 osobników. Gatunkiem związanym również ze środowiskiem wodnym jest wydra. Będąc świetnym pływakiem i doskonale nurkując odżywia się głównie rybami i żabami. Niekiedy zjada raki i sporadycznie pisklęta ptakow wodnych. Należy też wspomnieć o chronionej orzesznicy z rodziny plichtowatych i owadożernej smużce. Orzesznica wyglądem przypomina nieco mysz, ale w przeciwieństwie do niej ma gęsto owłosiony ogon. Gryzoń ten buduje z traw charakterystyczne kuliste gdniazda umieszczone na krzewach. W bagiennych lasach  Parku możemy spotkać niezwykle drapieżnego, choć niewielkiego, rzęsorka rzeczka. Ten największy przedstawiciel rodziny ryjówkowatych jest doskonałym pływakiem, poluje na żaby, owady i inne bezkręgowce. Jest on naszym jedynym jadowitym ssakiem. Od czasu do czasu możemy napotkać się na wilka, naturalnego selekcjonera zwierzyny płowej. Ten jeden z największtych naszych ssaków drapieżnych pojawia się tutaj ostatnio coraz częściej. Niestety, są to tylko pojedyńcze sztuki, wędrujące jedynie przez teren Parku w drodze do większych kompleksów leśnych.                                                                                                                                                                                                                 Andrzej Różycki

                                        © 2012 Podolze. Wszystkie prawa zastrzeżone. Wykonanie strony: http://www.milart.net